Η 25η Νοεμβρίου έχει θεσμοθετηθεί από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ως η Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών στο πλαίσιο της Οικουμενικής Διακήρυξης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (United Nations, 1993). Η βία κατά των γυναικών αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα δημόσιας υγείας διεθνώς, αλλά και παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των γυναικών. Παρά τις κοινωνικές και θεσμικές προσπάθειες των τελευταίων δεκαετιών, το φαινόμενο παραμένει εξαιρετικά εκτεταμένο.
Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO), 1 στις 3 γυναίκες παγκοσμίως (30%) έχει υποστεί σωματική ή/και σεξουαλική βία είτε από τον σύντροφό της είτε από κάποιον άλλο άνδρα στη διάρκεια της ζωής της. Πρόκειται για μια πραγματικότητα που αντικατοπτρίζει το μέγεθος και τη διαχρονικότητα του προβλήματος. Το μεγαλύτερο μέρος των περιστατικών αφορά ενδοσυντροφική βία. Σε παγκόσμιο επίπεδο, σχεδόν το 27% των γυναικών ηλικίας 15–49 ετών που έχουν βρεθεί σε σχέση αναφέρουν ότι έχουν υποστεί σωματική ή/και σεξουαλική κακοποίηση από τον σύντροφό τους.
Η επίδραση αυτής της μορφής βίας είναι ιδιαίτερα επιβλαβής. Οι συνέπειες της έμφυλης βίας είναι σοβαρές και επηρεάζουν πολλαπλές διαστάσεις της ζωής των γυναικών. Η σωματική, ψυχική, σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία μπορεί να πληγεί σημαντικά, ενώ σε ορισμένα περιβάλλοντα αυξάνεται και ο κίνδυνος έκθεσης στον HIV. Το τραύμα που προκαλείται δεν αφορά μόνο τη στιγμή της κακοποίησης, αλλά μπορεί να έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις στη λειτουργικότητα, στην αυτοεικόνα και στη συνολική ποιότητα ζωής.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τονίζει πως ο τομέας της υγείας έχει κρίσιμο ρόλο: μπορεί να προσφέρει ολοκληρωμένη φροντίδα στις γυναίκες που έχουν υποστεί βία και να λειτουργήσει ως βασικό σημείο εισόδου προς άλλες υπηρεσίες υποστήριξης και προστασίας. Η κατάλληλη εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, η ευαισθητοποίηση και η ύπαρξη σαφών πρωτοκόλλων μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην πρόληψη, στον εντοπισμό και στη διαχείριση των περιστατικών. Η αντιμετώπιση της έμφυλης βίας απαιτεί συλλογική δράση, θεσμική επάρκεια και κοινωνική ευαισθητοποίηση. Η ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα για να χτιστεί μια κοινωνία όπου όλες οι γυναίκες θα μπορούν να ζουν με ασφάλεια, αξιοπρέπεια και σεβασμό.
Δομές Υποστήριξης στην Ελλάδα
- Γραμμή SOS 15900
- Συμβουλευτικά κέντρα & Ξενώνες
- Αστυνομία (100)
- Νοσοκομεία & Ιατροδικαστικές υπηρεσίες
- ΜΚΟ για την υποστήριξη θυμάτων βίας
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
United Nations. (1993). Declaration on the elimination of violence against women. United Nations.
World Health Organization. (2021). Violence against women prevalence estimates 2018: Global, regional and national prevalence for intimate partner violence against women and global and regional prevalence for non-partner sexual violence. WHO Press.
World Health Organization, London School of Hygiene and Tropical Medicine, & South African Medical Research Council. (2013). Global and regional estimates of violence against women: Prevalence and health effects of intimate partner violence and non-partner sexual violence. WHO Press.
World Health Organization. (2024). Violence against women. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/violence-against-women
