Ο καρκίνος του μαστού είναι η πιο συχνή μορφή καρκίνου στις γυναίκες παγκοσμίως. Το 2022, περίπου 2,3 εκατομμύρια γυναίκες διαγνώστηκαν με τη νόσο, ενώ άλλες 670.000 έχασαν τη ζωή τους από αυτή. Πίσω από αυτούς τους αριθμούς δεν κρύβονται απλώς στατιστικά στοιχεία. Πρόκειται για μητέρες, αδελφές, φίλες και συνοδοιπόρους της ζωής μας, γυναίκες που ζουν ανάμεσά μας και αξίζουν μια ζωή γεμάτη υγεία, ελπίδα και αξιοπρέπεια.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) εγκαινίασε το 2021 την πρωτοβουλία Global BreastCancer Initiative (GBCI), ένα πρωτοπόρο πρόγραμμα με στόχο τη μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του μαστού κατά 2,5% κάθε χρόνο. Σε διάρκεια περίπου 20 ετών, αυτή η προσπάθεια θα μπορούσε να σώσει περίπου 2,5 εκατομμύρια ζωές — μαμάδες, αδελφές, φίλες, γυναίκες που ζουν ανάμεσά μας. Το πρόγραμμα επικεντρώνεται κυρίως σε χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα, όπου η έγκαιρη διάγνωση και η πρόσβαση σε ποιοτική θεραπεία συχνά δεν είναι δεδομένες, προσπαθώντας να μειώσει τις ανισότητες και να δώσει σε κάθε γυναίκα την ευκαιρία για καλύτερη ζωή και υγεία.
Αν και το πρόγραμμα της GBCI δεν έχει εφαρμοστεί επίσημα στην Ελλάδα ως αυτόνομη πρωτοβουλία, πολλές από τις αρχές του έχουν ενσωματωθεί στις εθνικές πολιτικές πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου του μαστού. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Εθνικό Πρόγραμμα Προσυμπτωματικού Ελέγχου “Φώφη Γεννηματά”, που προσφέρει δωρεάν μαστογραφίες σε γυναίκες ηλικίας 45 έως 74 ετών, με ειδοποίηση μέσω προσωπικού μηνύματος (SMS) για τον προγραμματισμό της εξέτασης. Παράλληλα, πλήθος δημόσιων νοσοκομείων, Κέντρων Υγείας και δημοτικών ιατρείων παρέχουν δωρεάν κλινικές εξετάσεις μαστού, ενώ Κινητές Μονάδες Μαστογραφίας, σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και οργανισμούς όπως το Άλμα Ζωής και τη Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία, ενισχύουν την πρόσβαση των γυναικών σε απομακρυσμένες περιοχές. Εξίσου σημαντική είναι η υποστήριξη στον τομέα της ψυχικής υγείας, καθώς ο ΕΟΠΥΥ, Κέντρα Ψυχικής Υγείας και σύλλογοι ασθενών, προσφέρουν ψυχολογική υποστήριξη και ομάδες ενδυνάμωσης για γυναίκες πουπάσχουν από καρκίνο του μαστού. Έτσι, παρότι η Ελλάδα δεν έχει υιοθετήσει επισήμως το πλαίσιο της GBCI, αξιοποιεί ουσιαστικά τις πρακτικές και τα εργαλεία της, προωθώντας μια ολιστική προσέγγιση που συνδυάζει την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και τη φροντίδα της ψυχικής υγείας των γυναικών.
Η πρόληψη αποτελεί το πιο ισχυρό εργαλείο στη μάχη κατά του καρκίνου του μαστού. Η έγκαιρη διάγνωση μέσω τακτικών εξετάσεων, όπως η μαστογραφία, σε συνδυασμό με την ενημέρωση και την εκπαίδευση των γυναικών, μπορεί να σώσει ζωές και να μειώσει σημαντικά τις επιπλοκές της νόσου. Παράλληλα, η ψυχοκοινωνική υποστήριξη διασφαλίζει ότι οι γυναίκες που αντιμετωπίζουν τη διάγνωση έχουν τη στήριξη και την καθοδήγηση που χρειάζονται για να διαχειριστούν τον φόβο και το άγχος, ενισχύοντας την ψυχική τους ανθεκτικότητα. Η συνδυαστική προσέγγιση πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης και φροντίδας αποτελεί τον καλύτερο δρόμο για μια κοινωνία ενημερωμένη, δυνατή και έτοιμη να αντιμετωπίσει τον καρκίνο του μαστού με ασφάλεια και ελπίδα.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
World Health Organization. (2021). Global Breast Cancer Initiative (GBCI). https://www.who.int/initiatives/global-breast-cancer-initiative
World Health Organization. (2022). Breast cancer: Prevention and control. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/breast-cancer
Alma Zois – Πανελλήνιος Σύλλογος Γυναικών με Καρκίνο Μαστού. (n.d.). Υποστήριξη και ψυχολογική στήριξη γυναικών με καρκίνο του μαστού. https://almazois.gr/
Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία. (n.d.). Πρόληψη και ενημέρωση για τον καρκίνο του μαστού. https://cancerhellas.org/
OECD / European Observatory on Health Systems and Policies. (2025). Country Cancer Profile: Greece 2025. https://www.oecd.org
Colditz, G. A., Baer, H. J., & Tamimi, R. M. (2006). Breast cancer. In G. A. Colditz & E. J. Schottenfeld (Eds.), Cancer epidemiology and prevention (3rd ed.). Oxford University Press.
Ειρήνη Ταρασίδου
Ψυχολόγος
Emotion Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Ενηλίκων Ημαθίας
