Ο μήνας Ιανουάριος για πολλούς σηματοδοτεί ένα νέο ξεκίνημα, μια συμβολική αφετηρία στη διαμόρφωση του ιδεατού εαυτού. Η θέσπιση νέων στόχων, ο σχεδιασμός στρατηγικών και η υλοποίησή τους συνδέονται συχνά με την αλλαγή του χρόνου, ως μια υπόσχεση προσωπικής εξέλιξης. Μέσα σε αυτή τη διαδικασία, καθίσταται ουσιαστικό να γνωρίζουμε τρόπους με τους οποίους οι στόχοι που θέτουμε μπορούν να είναι ρεαλιστικοί, εφικτοί και λειτουργικοί, ώστε να μας οδηγούν σταδιακά, βήμα προς βήμα, στο επιθυμητό αποτέλεσμα.
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσιάζεται η μέθοδος «SMART», ακρωνύμιο των όρων specific, measurable, achievable, relevant και time-bound, η οποία προσφέρει ένα οργανωμένο και πρακτικό πλαίσιο για τη διαμόρφωση στόχων με σαφήνεια, νόημα και προοπτική επιτυχίας.
1. Οι στόχοι οφείλουν να είναι συγκεκριμένοι. Καθορίζουμε με σαφήνεια τι ακριβώς επιθυμούμε να πετύχουμε (π.χ. «θα γυμνάζομαι δύο φορές την εβδομάδα» αντί για «θέλω να χάσω κιλά»).
2. Οι στόχοι πρέπει να είναι μετρήσιμοι. Η προσθήκη αριθμητικών κριτηρίων διευκολύνει την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της προόδου μας (π.χ. «θα αποταμιεύσω ένα συγκεκριμένο ποσό»).
3. Οι στόχοι χρειάζεται να είναι εφικτοί. Βρίσκονται σε αρμονία με τις δυνατότητές μας και τον προσωπικό μας ρυθμό. Ξεκινώντας αργά και σταθερά, μπορούμε να φτάσουμε στο επιθυμητό αποτέλεσμα χωρίς να αποθαρρυνθούμε από τη διαδικασία, αναγνωρίζοντας ότι ο καθένας πορεύεται με τον δικό του χρόνο.
4. Οι στόχοι αποδίδουν όταν είναι σχετικοί. Όταν συνδέονται μεταξύ τους και ευθυγραμμίζονται με το γενικό, μακροπρόθεσμο πλάνο της ζωής μας, αποκτούν βαθύτερο νόημα και σταθερό προσανατολισμό.
5. Οι στόχοι χρειάζονται χρονικό ορίζοντα. Η ύπαρξη μιας προθεσμίας μάς βοηθά να παραμένουμε συνεπείς, συγκεντρωμένοι και αφοσιωμένοι στην πορεία προς την επίτευξή τους.
Όταν γίνεται σωστά, ο καθορισμός στόχων μπορεί να εμπνεύσει, να παρακινήσει και να δώσει ενέργεια σε άτομα και ομάδες ώστε να επικεντρωθούν σε επιτυχημένα αποτελέσματα. Αντίθετα, ασαφείς, μη ρεαλιστικοί ή κακώς χρονισμένοι στόχοι μπορούν να οδηγήσουν σε απογοήτευση και αποτυχία (Clough et al., 2021). Ο καθορισμός στόχων δεν αποτελεί μια γρήγορη λύση για την ψυχική ευεξία ή για τη δημιουργία μιας ακμάζουσας ζωής. Αντίθετα, αποτελεί μέρος ενός μακροπρόθεσμου, αξιακά καθοδηγούμενου ταξιδιού προς προσεκτικά επιλεγμένα αποτελέσματα. Σε αυτό το πλαίσιο, το ρητό του Νίτσε «γίνε αυτό που είσαι» υπενθυμίζει ότι οι στόχοι δεν πρέπει να μας απομακρύνουν από την αυθεντική μας φύση, αλλά να μας οδηγούν πιο κοντά σε αυτήν. Η ουσία της στοχοθεσίας δεν είναι να μεταμορφωθούμε σε κάτι ξένο, αλλά να εξελιχθούμε σε αυτό που ήδη, σε βάθος, είμαστε.
Σχετική Βιβλιογραφία
Clough, P., Strycharczyk, D., & Perry, J. (2021). Developing mental toughness: Strategies to improve performance, resilience and wellbeing in individuals and organizations (3rd ed.). Kogan PagePublishers.
Sutton, J. (2024, December 12). The importance, benefits, and value of goal setting. PositivePsychology.com. https://positivepsychology.com/benefits-goal-setting/
Ειρήνη Ταρασίδου
Ψυχολόγος
Emotion Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Ενηλίκων Ημαθίας
